Sok grejpfrutowy i leki – czy to bezpieczne połączenie?

Grejpfruty są niskokaloryczne, a zarazem pełne witamin – przede wszystkim C i A. Włączenie ich do diety przynosi korzyści w postaci obniżenia ciśnienia krwi oraz poprawy parametrów lipidowych. Dzięki wysokiej zawartości flawonoidów spożywanie owoców cytrusowych – w tym grejpfrutów – ma udowodnione działanie zapobiegające udarowi niedokrwiennemu mózgu. Błonnik pokarmowy, potas, likopen i witamina C to natomiast idealne połączenie chroniące nasze serce. Związki antyoksydacyjne takie jak witamina C i likopen mają również właściwości przeciwnowotworowe. Dzięki zawartości witaminy C (bierze udział w powstawaniu kolagenu) oraz witaminy A (chroni komórki ciała przed uszkodzeniami) spożycie grejpfrutów przyczynia się także do poprawy stanu skóry.

Czy wiesz jednak, że nie każdy może swobodnie jeść grejpfruty i pić ich sok? Związki obecne w grejpfrutach w znaczący sposób wpływają na działanie wielu leków, co może być bardzo niebezpieczne.

Lista substancji, w przypadku których można spodziewać się interakcji (współoddziaływania) z sokiem grejpfrutowym jest stosunkowo długa. Najczęściej zjawisko to dotyczy leków obniżających stężenie cholesterolu, przeciwnadciśnieniowych, immunosupresyjnych (stosowanych np. po przeszczepach narządów), przeciwdepresyjnych i przeciwlękowych, przeciwarytmicznych, przeciwalergicznych (antyhistaminowych), kortykosteroidów.

Oczywiście nie wszystkie leki z wymienionych grup będą wchodzić w interakcję z sokiem grejpfrutowym, ale jeśli leczysz się na któreś z powyższych schorzeń i zdarza Ci się spożywać grejpfruty, koniecznie dowiedz się czy nie powinieneś ich unikać. Nasilenie objawów interakcji zależy od dawki leku, ilości wypitego soku czy uwarunkowań genetycznych. W niektórych przypadkach możliwe jest spożywanie pewnych ilości soku grejpfrutowego, w innych natomiast będzie całkowicie zabronione.

Najczęściej w wyniku oddziaływania soku grejpfrutowego z lekami dochodzi do wzmocnienia działania leku. Nie jest to jednak sytuacja pożądana. Zalecone dawkowanie środków farmaceutycznych ma bowiem na celu osiągnięcie jak najlepszego efektu terapeutycznego przy minimalnym narażeniu na skutki uboczne. Substancje obecne w soku grejpfrutowym powodują zablokowanie aktywności enzymów odpowiedzialnych za rozkład leków w organizmie. W konsekwencji leku we krwi jest za dużo i zbyt długo przebywa on w naszym ciele. Wiąże się to zwykle z jego wzmożonym działaniem (w przypadku leków na nadciśnienie może dojść do zbytniego obniżenia ciśnienia i zaburzeń akcji serca) lub nasileniem skutków ubocznych (np. uszkodzenie wątroby u osób przyjmujących statyny).

Istnieje niewielka grupa leków, w przypadku których sok grejpfrutowy powoduje osłabienie działania. Dzieje się tak, gdy sok grejpfrutowy wpływa na obniżenie we krwi stężenia białek biorących udział w transporcie leków w organizmie. Przy występowaniu tego rodzaju interakcji, zastosowana terapia nie przynosi spodziewanych efektów, co wiąże się z przedłużeniem leczenia i wzrostem ryzyka wystąpienia skutków ubocznych długotrwałej farmakoterapii.

Aby uniknąć skutków interakcji – nie tylko z sokiem grejpfrutowym, ale również z innymi składnikami żywności – zawsze czytaj dokładnie ulotkę dołączoną do leku. Również w internecie łatwo możesz znaleźć informacje na temat preparatu, który przyjmujesz i ewentualnych interakcji z żywnością lub innymi lekami. Jeśli lubisz sok grejpfrutowy, ale przyjmujesz jakiekolwiek leki, lepiej zapytaj swojego lekarza czy możesz go spożywać.

Jeśli przyjmujesz leki, które mogą wchodzić w interakcję z sokiem grejpfrutowym, a do tej pory grejpfruty pojawiały się w Twojej diecie regularnie – nie eliminuj ich bez konsultacji z lekarzem. Być może równocześnie konieczna będzie modyfikacja dawki leku.

Poniżej podaję listę najpopularniejszych leków, wchodzących w interakcje z sokiem grejpfrutowym:

LEKI, KTÓRYCH STĘŻENIE WE KRWI WZRASTA W WYNIKU INTERAKCJI Z SOKIEM GREJPFRUTOWYM

Statyny (leki obniżające stężenie cholesterolu we krwi)

Atorwastatyna, Atorvastatin (Apo-Atorva, Atorvagen, Atoris, Atorvastatin, Atorvastatinum 123ratio, Atorvasterol, Atorvox, Atractin, Atrox, Corator, Lambrinex, Larus,Olvastim, Sortis, Storvas, Torvacard, Torvalipin, Tulip, Amlator, Atozet, Triveram),

Lowastatyna, Lovastatin (Liprox, Lovasterol, Lovastin),

Symwastatyna, Simvastatin (Apo-Simva, Simorion, Simratio, Simvacard, Simvachol, Simvacor, Simvagamma, SimvaHEXAL, Simvastatin, Simvastatinum, Simvasterol, Sistat, Vasilip, Vastan, Ximve, Zocor, Simcovas, Simorion Simvagen)

W wyniku interakcji dochodzi do uszkodzenia wątroby, uszkodzenia mięśni, uszkodzenia nerek. Pojawią się bóle mięśniowe, osłabienie, objawy związane z uszkodzeniem wątroby takie jak: gorączka, dreszcze, bóle stawów, obrzęki, powstawanie siniaków, wysypka, swędzenie, brak apetytu, zmęczenie, nudności, wymioty, ciemne zabarwienie moczu, zażółcenie skóry lub oczu.

Leki psychotropowe

Alprazolam, Alprazolam (Afobam, Alpragen, Alprox, Neurol, Xanax, Zomiren)

W wyniku interakcji dochodzi do nasilenia efektów ubocznych takich jak senność, zawroty głowy, splątanie.

Karbamazepina, Carbamazepine (Tagretol, Amizepin, Finlepsin, Neutrotop)

W wyniku interakcji pojawią się takie objawy jak nudności, zaburzenia widzenia, zawroty głowy, osłabienie mięśni.

Leki stosowane w chorobach sercowo-naczyniowych

Amiodaron, Amiodarone (Cordarone, Opacorden)

Lek przeciwarytmiczny. W wyniku interakcji wzrasta efekt toksyczny leku w stosunku do tarczycy lub płuc. Pojawiają się uszkodzenia wątroby, zaburzenia akcji serca, spowolnienie akcji serca.

Cylostazol, Cilostazol (Cilostazol LEK-AM, Cilostop, Cilozek, Decilosal, Noclaud, Stepcil)

Lek stosowany w leczeniu niedokrwienia kończyn dolnych. Skutki interakcji to: bóle głowy, zawroty głowy, ból w klatce piersiowej, skrócenie oddechu, obrzęk kostek i stóp.

Dronedaron, Dronedarone (Multaq)

Lek przeciwarytmiczny. W wyniku interakcji pojawiają się nieregularny rytm serca, kołatanie serca, duszność, omdlenia, oszołomienie, zawroty głowy.

Ranolazyna, Ranolazine (Ranexa)

Lek stosowany w dławicy piersiowej. Objawy interakcji to nieregularny rytm serca, zawroty głowy, oszołomienie, omdlenia, szybkie bicie serca.

Felodypina, Felodipine (Plendil, Delmuno)

Lek stosowany w nadciśnieniu tętniczym. Konsekwencje interakcji to bóle głowy, niskie ciśnienie krwi, nieregularne bicie serca, obrzęki, zatrzymanie wody w organizmie.

Werapamil, Verapamil (Isoptin, Staveran, Tarka)

Lek stosowany w leczeniu nadciśnienia i innych chorób kardiologicznych. Skutki interakcji to wzrost wagi, obrzęki, bóle w klatce piersiowej, trudności w oddychaniu.

Inne

Kolchicyna, Colchicine (Colchican, Colchicine Genoptim, Colchicum-Dispert)

Lek stosowany w leczeniu dny moczanowej. Skutki interakcji to: bóle brzucha, nudności, wymioty, biegunka, gorączka, ból mięśni, osłabienie, zmęczenie, drętwienie lub mrowienie w dłoniach lub stopach.

LEKI, KTÓRYCH STĘŻENIE WE KRWI OBNIŻA SIĘ W WYNIKU INTERAKCJI Z SOKIEM GREJPFRUTOWYM

Feksofenadyna, Fexofenadine (Allegra, Fexofast, Telfexo, Telfast) – lek przeciwalergiczny

Losartan, Losartan (Lorista, Apo-Lozart, Cozaar, Lakea, Loreblok, Losacor, Losagen, Losartan, Losartanum, Losartic, Lozap, Presartan, Xartan, Zeprez, Alortia, Hyzaar) – lek stosowany w nadciśnieniu tętniczym

W przypadku tych interakcji skutkiem jest brak lub osłabione działanie leku i nieskuteczność terapii.